Bireysel Emeklilik Otomatik Katılım Mevzuat Bilgi Merkezi

Bireysel Emeklilik Aracıları

Bireysel Emeklilik Aracısı kimdir, ne yapar?

Bireysel Emeklilik Aracısı ya da kısaca “Aracı”, emeklilik şirketi tarafından katılımcılara sunulan emeklilik sözleşmelerine yönelik olarak tanıtım, bilgilendirme, satış işlemlerine aracılık eden veya bunları emeklilik şirketi adına yapan kişidir.

Aracılar, Bireysel Emeklilik Sistemi’ne katılmak isteyenlere; yaşları, getiri beklentileri ve emeklilik dönemindeki gelir hedefleri ile risk profillerine bağlı olarak, sistemin uzun vadeli yapısını da göz önünde bulundurarak tavsiye verir. Bu kapsamda, emeklilik planı seçimine ve fon dağılımına yönelik önerilerde bulunur. Katılımcının taleplerini dikkate alarak, bireysel emeklilik sözleşmesine ilişkin gerekli bilgi ve belgeleri düzenler. Özetle, aracılar sistem açısından oldukça önemli işleve sahiptir. 

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yanı sıra yabancı uyruklular da ilgili bölümlerde anlatılan şartları sağlamaları halinde Bireysel Emeklilik Aracısı olabilirler.

Bireysel emeklilik aracısı olarak nerelerde çalışabilirsiniz?

Bireysel emeklilik aracısı olarak; emeklilik şirketlerinde, sigorta ve bireysel emeklilik acentelerinde, sigorta brokerlerinde, bankalarda, sermaye piyasası aracı kurumlarında veya benzeri mali kuruluşlarda;

  • Bireysel Emeklilik Uzmanı,
  • Finansal Danışman,
  • Bireysel Güvence Danışmanı / Uzmanı,

gibi unvanlarla çalışabilirsiniz.

Bireysel emeklilik aracıları lisansına sahip olmak size başka hangi alanlarda çalışma imkânı sağlar?

Bireysel emeklilik sistemi hakkında her türlü bilgiye sahip olmanız ve yüksek finansal okuryazarlık düzeyiniz sayesinde;

  • Hukuk bürolarında ve danışmanlık şirketlerinde danışman,
  • Eğitim kurumlarında eğitmen,
  • Bireysel emeklilik aracılığı yetkinliklerini önemseyen finansal kuruluşlarda personel veya yönetici,

olarak çalışabilirsiniz.

Aracı olmak için ilk olarak ne yapmalısınız?

Aracı olmak için, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından yapılan Bireysel Emeklilik Aracıları Sınavı’na (e-BEAS) katılıp başarı göstermelisiniz.

Bireysel Emeklilik Aracıları Sınavı (e-BEAS) nedir?

e-BEAS, bireysel emeklilik aracılığı faaliyetinde bulunmak isteyenlerin lisans almaları için katılmak zorunda oldukları bir sınavdır, Emeklilik Gözetim Merkezi tarafından elektronik ortamda, çoktan seçmeli olarak yapılır. Sınavın amacı, bireysel emeklilik aracısı adaylarının mesleki yeterlilikleri ile bilgi ve becerilerini ölçmektir.

Sınava katılmak için öğrenim durumunuz ne olmalıdır?

Sınava katılabilmeniz için aşağıdaki şartlardan birini sağlamanız gerekir:

  • Üniversite Mezunları: Dört yıllık yükseköğretim kurumlarının birinden mezun olmalısınız.
  • Bazı Ön Lisans Programlarının Ve Meslek Yüksek Okullarının Mezunları: İki yıllık bankacılık, sigortacılık, borsa ve finans, finans, işletme, maliye, menkul kıymetler ve sermaye piyasası, muhasebe, para ve sermaye yönetimi, pazarlama ve satış yönetimi ön lisans programlarından veya Bakanlıkça uygun görülen benzer eğitim içeriğine sahip programlardan mezunsanız sınava girebilirsiniz.
  • Öğrenciler: Yukarıda sayılan öğretim kurumlardan birinde öğrenciyseniz de sınava katılabilirsiniz ancak Bireysel Emeklilik Aracılığı Lisansı’na sahip olabilmeniz için, sınava giriş tarihinizden itibaren bir yıl içinde mezun olduğunuza dair belgeyi Kurumumuza iletmeniz gerekir.
  • Lise veya dengi okul mezunları: Lise veya dengi okul mezunu iseniz;

    • Sınava başvuru tarihiniz itibariyle son üç yıl içinde toplam en az bir yıl boyunca emeklilik şirketlerinde, sigorta şirketlerinde, sigorta acentelerinde, sigorta brokerlerinde, bankalarda, sermaye piyasası aracı kurumlarında veya Bakanlıkça uygun görülen benzeri mali kuruluşlarda şirket personeli olarak çalışmış olmanız,
    • Ya da Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygun görülen kamu istihdam programları kapsamında bireysel emeklilik aracılığına ilişkin kurs ve stajı başarıyla tamamlamış olmanız

gerekir.

Kimler Aracı Olamaz, Aracılık Yapamaz?

Bireysel Emeklilik Aracıları Sınavında başarılı olsanız bile aşağıdaki durumlarda lisans alma hakkı elde edemezsiniz. Halihazırda lisanslı aracı iseniz;

  1. 1. Müflis olmanız veya konkordato ilan etmiş olmanız,
  2. 2. Bazı yargı kararları ile aşağıdaki suçlardan mahkum olmanız,

Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

    • Kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da devletin güvenliğine karşı suçlar,
    • Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,
    • Milli savunmaya karşı suçlar,
    • Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörün finansmanı, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme suçları.

  1. 3. Meslek şeref ve haysiyetine aykırı davranışlarda bulunmuş olmanız,
halinde lisansınız iptal edilebilir. 

e-BEAS başvuru süreci nasıl işliyor?

e-BEAS’a başvururken takip edeceğiniz adımlar aşağıdaki gibidir:

  1. 1. EGM Internet adresi üzerinden başvuru yapın.

Sınava dilediğiniz zaman e-BEAS Başvuru Sayfası üzerinden başvurabilirsiniz. Yeterli başvuru adedine ulaşıldığında EGM tarafından sınav düzenlenmektedir.

Sınavlar; İstanbul, Ankara ve İzmir’de gerçekleştirilmektedir. Başvuru esnasında bu illerden dilediğinizi tercih edebilirsiniz.

e-BEAS’a, bireysel olarak bizzat başvurabilirsiniz. Bir emeklilik şirketinde çalışıyorsanız ya da istihdam edilecekseniz, söz konusu emeklilik şirketi aracılığıyla başvuruda bulunmanız esastır.

  1. 2. Emeklilik Gözetim Merkezinin banka hesabına sınav ücretinizi yatırın.

e-BEAS ücreti,

  • Sınava ilk kez katılanlar için 340 TL,
  • sınava tekrar katılanlar içinse 170 TL'dir.

Sınav ücretinin, e-BEAS Kılavuzunda yer alan banka hesaplarına ödenmesi gerekmektedir. Bu ücreti bizzat kendiniz ödeyebileceğiniz gibi bir emeklilik şirketi aracılığıyla sınava girecekseniz şirketiniz de sizin adınıza ödeyebilir.

  1. 3. Emeklilik Gözetim Merkezine gönderilmesi gereken belgeleri hazırlayın.

Internet üzerinden başvurunuzu yaptıktan sonra aşağıda işlemleri gerçekleştirmeniz ve belirtilen belgeleri hazırlamanız gerekmektedir:

- İmzalı ve Fotoğraflı Başvuru Formu ( e-BEAS Başvuru Sayfası üzerinden başvuru yapmanızı müteakiben oluşacak formun çıktısını almanız, bu çıktı üzerine güncel fotoğrafınızı yapıştırmanız ve ayrıca bir fotoğraf daha eklemeniz, formun her sayfasını imzalamanız gerekmektedir.)

-  Öğrenim belgesi (mezunsanız mezun olduğunuzu gösteren belgenin onaylı bir örneği ya da aslını ibraz etmek suretiyle fotokopisi ya da e-Devlet üzerinden alınmış, doğrulanabilir mezuniyet belgesi; eğer öğrenciyseniz, öğrenci olduğunuz kurumdan alacağınız ıslak imzalı ve kaşeli belge ya da e-Devlet üzerinden alınmış, doğrulanabilir öğrenci belgesi),

- Sınav Ücretinin Yatırıldığına Dair Banka Dekontu (Sınav ücretini bizzat siz yatırdıysanız; sınav ücretinin yatırıldığına ilişkin, açıklama kısmında T.C. kimlik numaranız ile ad ve soyadınızın belirtilmesi gerekmektedir),

- Üniversite mezunu veya uygun görülen ön lisans programları ile meslek yüksek okullarından mezun değilseniz;

  • Çalışma Belgesi ve Hizmet Dökümü (Sınava başvuru yaptığınız tarih itibarıyla son üç yıl içinde toplam en az bir yıl süreyle, emeklilik şirketleri, sigorta acenteleri, sigorta brokerleri, bankalar, sermaye piyasası aracı kurumları veya Bakanlıkça uygun görülen benzeri mali kuruluşlar nezdinde şirket personeli olarak çalışmış olduğunuzu gösterir çalışma belgesi ve (http://www.turkiye.gov.tr) veya (http://www.sgk.gov.tr) internet sitesinden veya Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınmış sigortalı hizmet dökümü),

ya da,

  • Bakanlıkça uygun görülen kamu istihdam programları kapsamında bireysel emeklilik aracılığına ilişkin kurs veya staj programını başarıyla tamamladığınızı gösteren belge

Yukarıdaki belgelere ek olarak aşağıda sayılan durumlarda şu belgelerin de hazırlanması gerekmektedir:

  • Yabancı uyruklu iseniz, pasaportunuzun noter onaylı bir örneği,
  • Eğer diplomanızı Türkiye dışındaki bir öğrenim kurumundan almış iseniz, Yükseköğretim Kurulu tarafından verilecek denklik belgesinin onaylı bir örneği,
  • Başvuru belgelerinizde soyadı uyuşmazlığı olması halinde, evlilik cüzdanınızın ya da “önceki soyadı” hanesinin dolu olması koşuluyla nüfus cüzdanınızın ya da soyadı değişikliğine ilişkin mahkeme kararının fotokopisi ya da e-Devlet üzerinden alınmış, doğrulanabilir önceki soyadını gösterir nüfus kayıt örneği belgesi.

Sınavda başarılı oluncaya kadar e-BEAS’a dilediğiniz sayıda girebilirsiniz. e-BEAS'a tekrar girmek için başvuruyorsanız, aşağıdaki belgelerin hazırlanması beklenmektedir:

- e-BEAS Başvuru Sayfası üzerinden tekrar doldurduğunuz fotoğraflı ve imzalı başvuru formu,

- Sınav ücretini ödediğinizi gösterir banka dekontu,

- Çalışma belgesi ve hizmet dökümü.

Bu belgelere ek olarak; son başvurunuzdan sonra mezuniyet veya öğrencilik durumunuzda değişiklik olması halinde ilgili belgenin onaylı bir örneğini de hazırlamanız gerekmektedir.

  1. 4. Hazırladığınız Başvuru Belgelerinin Emeklilik Gözetim Merkezi’ne iletilmesini sağlayın.
  • Bireysel başvuru

e-BEAS’a bireysel olarak başvurmak istemeniz halinde, internet üzerinden doldurup çıktısını alarak imzaladığınız sınav başvuru formunu, diğer başvuru belgeleri ile birlikte EGM'nin hizmet yerleşkesine elden teslim edebilir ya da posta veya kargo ile gönderebilirsiniz.

  • Adına aracılık yapacağınız emeklilik şirketi üzerinden başvuru

e-BEAS’a, adına aracılık yapacağınız emeklilik şirketi üzerinden başvurmak istemeniz halinde;

Internet üzerinden sınav başvuru formunu doldurup formun bir çıktısını alarak imzalamanız ve bu formu diğer başvuru belgeleri ile birlikte bireysel emeklilik aracılığını yapacağınız emeklilik şirketine teslim etmeniz gerekmektedir. Bundan sonraki süreç emeklilik şirketiniz tarafından takip edilecektir.

  1. 5. Sınav tarihinizi kontrol edin.

Sınav tarihiniz, başvuru dosyanızın EGM’ye ulaşmasından ve başvurunuzun onaylanmasından sonra tespit edilir. Başvurusu onaylanan adaylar için yapılacak sınavların tarih ve yerleri, sınavların yapılacağı tarihten en az yedi gün önce EGM'nin ilgili internet sayfasında duyurulmaktadır.

Sınava giriş belgenizi, sınav tarihinden önce ilgili internet sayfasından alabilirsiniz. Bu belgenizi ve geçerli bir kimlik belgenizi (fotoğraflı nüfus cüzdanı veya T.C. kimlik numarası bulunan fotoğraflı sürücü belgesi, yabancı uyruklu adaylar için pasaport) sınava girerken yanınızda bulundurmanız gerekmektedir.

e-BEAS soruları hangi konu başlıklarından oluşmaktadır ve sınava nasıl hazırlanabilirsiniz?

e-BEAS sınav konuları ve bu konulara göre soru sayıları aşağıdaki gibidir:

e-BEAS Soru Dağılımı

MODÜL

SORU SAYISI

ORTALAMADAKİ AĞIRLIĞI (%)

Temel İşletme ve İktisat

5

5

Finans ve Yatırım Araçları

20

20

Sigortacılık

5

5

Satış Yönetimi ve Pazarlama

15

15

Emeklilik Sistemleri, Bireysel Emeklilik Sistemiyle İlgili Mevzuat ve İlgili Diğer Mevzuat

55

55

TOPLAM

100

100

e-BEAS’ta sorulacak soruların envanteri ilgili internet sayfamızda yer almaktadır. Aynı zamanda, sınava hazırlık olması amacıyla deneme sınavına da internet sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Bireysel Emeklilik Aracısı Olduktan Sonra Yapmanız Gerekenler

A. Aracılık faaliyetlerinizi mevzuatta belirlenen esaslara uyarak yürütmelisiniz.

Bireysel Emeklilik Sistemi uzun vadeli bir yapıya sahiptir: Amacı, bireylerin çalışma yaşamları boyunca yaptıkları düzenli tasarrufların yatırıma yönlendirilmesini sağlayarak, oluşacak birikimlerle, tasarruf yaptıkları dönemde sahip oldukları refah seviyesinin emeklilik döneminde de devam etmesini sağlamaktır. Bireysel emeklilik aracısı, sistemin bu yapısını sisteme dâhil olmak isteyenlere doğru bir şekilde aktarmalı ve onlara bu yönde tavsiyelerde bulunmalıdır. Bunları yaparken de katılımcının hak ve menfaatlerini tehlikeye sokabilecek hareketlerden kaçınmalı, mevzuata ve iyi niyet kurallarına uygun olarak hareket etmelidir.

B. Aracılar Portalı’na üye olmalısınız.

Bireysel Emeklilik Aracılığı lisansını almanızdan itibaren EGM tarafından sağlanan Aracılar Portalı'na üye olmanız gerekmektedir. Söz konusu portalda, tamamlayıcı ve isteğe bağlı eğitimler, özgeçmiş veritabanı (Aracı Portalı’nda yer alan bilgileriniz, izin vermeniz halinde, özgeçmiş veritabanı üzerinden emeklilik şirketi yetkilileriyle paylaşılmaktadır.) ve tanıtım kartı başvurusu ekranları yer almaktadır.

C. EGM tarafından sağlanan tamamlayıcı eğitimlere katılmalısınız. Aksi takdirde lisansınız iptal edilir.

Bireysel emeklilik aracısı olduktan sonraki iki yıl içerisinde bir kez, sonraki her yılda ise bir kez olmak üzere EGM tarafından sağlanan tamamlayıcı eğitimleri almak zorunludur. Söz konusu eğitimler, aşağıdaki başlıklar altında gerçekleştirilmektedir:

  • Mevzuattaki Güncel Gelişmeler
  • Bireysel Emeklilik Mevzuatı
  • Sosyal Güvenlik Mevzuatı
  • Diğer İlgili Mevzuat
  • Dönemsel Ekonomik Veriler
  • Asgari Ücret, Vergi Dilimleri, SGK Prim Alt ve Üst Sınırları, Enflasyon, Dış Ticaret Dengesi Verileri, Bütçe Gerçekleşme Verileri, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
  • Dönemsel Sosyal Veriler
  • Nüfus ve İstihdam Verileri
  • Emeklilik Yatırım Fonları ve Alternatif Yatırım Araçları
  • Alternatif Yatırım Araçlarının Getirileri
  • Emeklilik Yatırım Fonları
  • Güncel Gelişmeler

Yukarıdaki zorunlu eğitimlere ilave olarak, pazarlama ve satış faaliyetlerinde sıkça karşılaşılabilecek sorularınıza yönelik pratik bilgiler edinebileceğiniz isteğe bağlı eğitim seçenekleri de mevcuttur.

Yukarıda söz edilen eğitimler EGM’nin ilgili internet sayfasında yer almaktadır. Söz konusu sayfaların tamamını okumanız, eğitimlere katılma şartını yerine getirmiş olduğunuz anlamına gelecektir.

Aralıksız üç dönem tamamlayıcı eğitime katılmayan aracıların lisansı iptal edilir.